Wat is HDL cholesterol?
HDL staat voor High-Density Lipoprotein. Lipoproteïnen zijn deeltjes die vetten (lipiden) in het bloed vervoeren. HDL cholesterol wordt zo genoemd vanwege zijn hoge dichtheid in vergelijking met andere vormen van cholesterol. Het speelt een cruciale rol bij het omkeren van het cholesteroltransport, door overtollig cholesterol uit weefsels en slagaderwanden terug naar de lever te transporteren, waar het vervolgens uit het lichaam kan worden verwijderd.
Verschil tussen LDL- en HDL cholesterol
Het belangrijkste verschil tussen HDL en LDL (Low-Density Lipoprotein) cholesterol ligt in hun functie in het lichaam. LDL cholesterol, vaak “slecht” cholesterol genoemd, vervoert cholesterol van de lever naar de cellen. Wanneer er te veel LDL cholesterol in het bloed zit, kan het zich ophopen in de wanden van de bloedvaten, wat leidt tot atherosclerose, een belangrijke oorzaak van hartaandoeningen en beroertes. HDL cholesterol werkt deze ophoping tegen door cholesterol weg te transporteren van de slagaders naar de lever.
De rol van HDL cholesterol in het lichaam
HDL cholesterol onderscheidt zich doordat het cholesterol terug kan transporteren naar de lever, waar het vervolgens uit het lichaam wordt verwijderd. Dit omgekeerde cholesteroltransportmechanisme is cruciaal voor het handhaven van een gezond cholesterolgehalte en het voorkomen van cholesterolophoping in de bloedvaten. Onderzoeken bevestigen consequent dat mensen met een hoger HDL cholesterolgehalte een aanzienlijk lager risico lopen op hartaandoeningen. Dit beschermende effect is te danken aan de efficiëntie waarmee HDL helpt de arteriële flexibiliteit te behouden, ontstekingen te verminderen en de vorming van bloedstolsels te voorkomen.
HDL cholesterol te laag
Een laag HDL cholesterolgehalte vormt een aanzienlijk gezondheidsrisico omdat het betekent dat er niet genoeg goede cholesterol aanwezig is om overtollige cholesterol efficiënt uit de bloedvaten te verwijderen. Deze situatie laat ruimte voor LDL cholesterol om zich op te hopen, wat leidt tot een verhoogd risico op atherosclerose en hartaandoeningen. Factoren die bijdragen aan een laag HDL gehalte zijn onder andere keuzes in levensstijl zoals roken, gebrek aan beweging, overgewicht en een dieet dat rijk is aan verzadigde vetten en transvetten. Door deze aspecten van het dagelijks leven te verbeteren, kunnen mensen hun HDL cholesterolgehalte verhogen en hun risico op hartaandoeningen verlagen.
HDL cholesterol verhogen
Hoewel over het algemeen hogere HDL cholesterolwaarden als gunstig worden beschouwd, suggereren sommige onderzoeken dat zeer hoge cholesterol waarden mogelijk niet de verwachte bescherming bieden en zelfs kunnen wijzen op andere onderliggende gezondheidsproblemen. Dit fenomeen is echter relatief zeldzaam en de medische aandacht gaat vooral uit naar het verhogen van lage HDL waarden en het verlagen van hoge LDL cholesterolwaarden, gezien het duidelijkere verband met hart- en vaatziekten.
