Silica

Binnen de wereld van micronutriënten nemen elementen zoals ijzer en magnesium vaak de hoofdrol in. Er is echter een mineraal dat qua hoeveelheid in ons lichaam direct na deze bekende stoffen volgt, maar vaak onderbelicht blijft: silicium. Dit element, in de natuur veelal voorkomend als silica (siliciumdioxide), vormt een essentieel onderdeel van onze fysieke architectuur.

Voor wie streeft naar een bewuste leefstijl, is inzicht in de structurele integriteit van het lichaam van groot belang. Naarmate we ouder worden, neemt de natuurlijke aanwezigheid van silicium in onze weefsels geleidelijk af. Dit vergroot de relevantie van dit spoorelement voor de ondersteuning van bindweefselstructuren en de algemene vitaliteit van het lichaam. In dit artikel verdiepen we ons op klinisch onderbouwde wijze in de biologische processen waarbij silicium betrokken is.

Nutritionist: clairetunzi@vaud.nl Gebruiker

Wat is silicium en hoe werkt het in het lichaam?

Silicium komt in de natuur niet in zuivere vorm voor, maar is altijd gebonden aan zuurstof, wat we kennen als silica of siliciumdioxide. In het menselijk lichaam concentreert dit mineraal zich specifiek in weefsels die structuur, elasticiteit en stevigheid vereisen. Denk hierbij aan de botten, kraakbeen, pezen, de huid, het haar en de nagels.

De meest biologisch beschikbare vorm voor de mens is orthokiezelzuur (OSA). Dit is de oplosbare vorm van silica die door het lichaam efficiënt kan worden opgenomen en getransporteerd naar de doelweefsels. In deze weefsels speelt silicium een fundamentele rol bij de synthese van collageen en glycosaminoglycanen. Dit zijn de essentiële bouwstenen die verantwoordelijk zijn voor de stevigheid van onze bindweefselmatrix.

Structurele ondersteuning: Botten en bindweefsel

Een van de meest cruciale functies van silicium betreft de rol in de bothomeostase. Het spoorelement is in hoge concentraties aanwezig op plaatsen waar actieve botvorming plaatsvindt. Hier draagt het bij aan de mineralisatie van de botmatrix, een proces waarbij het bot zijn vereiste dichtheid en hardheid verkrijgt.

Wetenschappelijk inzicht duidt op een synergetische werking tussen silicium en calcium. Waar calcium primair zorgt voor de hardheid van het skelet, ondersteunt silicium de flexibiliteit door de betrokkenheid bij de vorming van collageen type I. Dit is essentieel voor het behoud van sterke en veerkrachtige structuren, zeker bij het vorderen van de leeftijd wanneer de botmineralisatie op natuurlijke wijze verandert.

Toepassing voor uiterlijke verzorging: Huid, haar en nagels

De aanwezigheid van silicium in de dermis (lederhuid) is direct gerelateerd aan de kwaliteit van de extracellulaire matrix. Collageen, mede ondersteund door silicium, helpt de huid haar elasticiteit en hydratatievermogen te behouden. Bij een afname van silicium in de weefsels kan de huid aan spankracht verliezen.

Ook voor de keratine-structuren in ons lichaam is dit spoorelement van belang:

Haar: Silicium draagt bij aan de sterkte van de haarschacht. Een optimaal siliciumgehalte in de haarfollikel is geassocieerd met een gezonde glans en een lagere mate van haarbreuk.
Nagels: Omdat nagels grotendeels bestaan uit mineralen, is silicium een van de dominante elementen in gezonde nagelplaten. Het ondersteunt de hardheid en helpt voorkomen dat nagels broos worden.

Voedingsbronnen en biobeschikbaarheid

Hoewel silicium overvloedig aanwezig is in de aardkorst, is de feitelijke opname uit voeding sterk afhankelijk van de chemische vorm. Onze moderne voeding is door intensieve landbouw en industriële bewerking vaak armer aan beschikbare siliciumvormen dan historisch het geval was.

Belangrijke voedingsbronnen van silicium zijn:

Volkoren granen: Met name haver, gerst en gierst bevatten aanzienlijke hoeveelheden.
Groenten: Denk aan sperziebonen en bladgroenten.
Drinkwater: Water uit natuurlijke bronnen bevat vaak opgelost orthokiezelzuur, wat de best opneembare vorm is.

Het is belangrijk om op te merken dat silica in vaste plantenvoeding minder makkelijk wordt geabsorbeerd dan wateroplosbare varianten. Voor individuen die via de reguliere voeding onvoldoende binnenkrijgen, kan een gericht supplement een discrete en effectieve oplossing bieden.

Kwaliteit en formulering

Bij de keuze voor extra ondersteuning is de specifieke vorm van silicium doorslaggevend voor de effectiviteit. Veel reguliere supplementen maken gebruik van vormen die het lichaam moeizaam kan verwerken. Formuleringen die gebaseerd zijn op gestabiliseerd orthokiezelzuur genieten de voorkeur vanwege de superieure biobeschikbaarheid. Daarnaast staan natuurlijke extracten van planten zoals bamboe en heermoes (horsetail) bekend om hun uitzonderlijk hoge gehalte aan organisch gebonden silicium.

Samenvatting

Silicium is een vitale bouwsteen voor de structurele integriteit van het menselijk lichaam. Van de mineralisatie van onze botten tot de elasticiteit van de huid en de sterkte van haar en nagels; de rol van dit spoorelement in de bindweefselmatrix is onmisbaar. Door bewuste keuzes te maken in voeding en eventuele suppletie, ondersteunt u uw fysieke gestel in de kern van zijn structuur.

Veelgestelde vragen (FAQ)

Is silicium hetzelfde als siliconen? Nee, silicium is een natuurlijk mineraal element. Siliconen zijn synthetische polymeren die worden gebruikt in industriële en cosmetische toepassingen. Dit artikel richt zich uitsluitend op het natuurlijke spoorelement silicium.

Vanaf welke leeftijd is extra silicium relevant? De natuurlijke voorraad silicium in het lichaam neemt af naarmate men ouder wordt, vaak al merkbaar vanaf het dertigste levensjaar. Vanaf deze leeftijd kan extra aandacht voor dit spoorelement zinvol zijn voor het behoud van de weefselsterkte.

Kan ik silicium combineren met andere mineralen? Ja, silicium kan uitstekend gecombineerd worden met andere nutriënten zoals calcium, magnesium of zink. Er zijn geen klinische contra-indicaties bekend bij gelijktijdig gebruik met reguliere vitaminesupplementen.

Wat is de beste vorm van silicium voor opname? Orthokiezelzuur (OSA) en natuurlijke plantextracten uit bamboe of heermoes worden beschouwd als de meest effectieve vormen voor opname door het menselijk lichaam.