Silicium

Wat is silicium?

Silicium is het op twee na meest voorkomende spoorelement in het menselijk lichaam. Het wordt voornamelijk aangetroffen in weefsels die een hoge mate van stevigheid en elasticiteit vereisen, zoals de aorta, luchtpijp, pezen, botten en de huid. In de natuur komt het zelden in vrije vorm voor; het bindt zich meestal aan zuurstof tot silica (siliciumdioxide).

Voor de mens is de biologisch beschikbare vorm, orthosiliciumzuur, het meest relevant. Deze vorm is wateroplosbaar en kan direct door het lichaam worden opgenomen via het maagdarmkanaal.

De rol van silicium in biologische processen

De functies van silicium zijn veelzijdig en diepgeworteld in onze fysiologie. Het fungeert als een soort 'biologische lijm' die structuren bij elkaar houdt.

1. Ondersteuning van collageenvorming

Een van de belangrijkste functies van silicium is de betrokkenheid bij de synthese van collageen. Collageen is het meest voorkomende eiwit in ons lichaam en verantwoordelijk voor de stevigheid van de huid en de soepelheid van gewrichten. Silicium speelt een rol bij het activeren van enzymen die betrokken zijn bij de vorming van de collageenmatrix, wat essentieel is voor de elasticiteit en regeneratie van weefsels.

2. Botmineralisatie en bindweefsel

In de botten werkt silicium nauw samen met calcium. Waar calcium zorgt voor de hardheid, draagt silicium bij aan de flexibiliteit en de vroege stadia van botvorming. Het stimuleert de cellen die verantwoordelijk zijn voor de aanmaak van botweefsel (osteoblasten) en ondersteunt de afzetting van mineralen in de botmatrix. Hierdoor speelt het een rol bij het behoud van sterke botten en gezond kraakbeen.

3. Bescherming van bloedvaten

In de wanden van grote bloedvaten, zoals de aorta, bevinden zich hoge concentraties silicium. Het draagt hier bij aan de integriteit van de elastinevezels. Naarmate we ouder worden, neemt de concentratie silicium in de vaatwanden vaak af, wat invloed kan hebben op de natuurlijke veerkracht van de vaten.

Opname en biologische beschikbaarheid

Niet alle vormen van silicium worden even goed opgenomen. De opnamecapaciteit (biologische beschikbaarheid) varieert sterk per bron:

• Orthosiliciumzuur (OSA): Dit is de best opneembare vorm. Het komt van nature voor in drinkwater en bepaalde dranken zoals bier.

• Voedingsbronnen: Volle granen (vooral haver en gierst), groenten (zoals sperziebonen) en fruit (zoals bananen) bevatten silicium. Echter, de silicium in planten is vaak gebonden aan vezels, waardoor het lichaam meer moeite moet doen om het vrij te maken.

• Supplementen: Bij supplementen is de chemische vorm bepalend. Gestabiliseerd orthosiliciumzuur of organische vormen zoals monomethylsilanetriol (MMST) hebben een hogere opname dan simpel siliciumdioxide (zand-vorm).

Waarom de behoefte verandert bij het ouder worden

De totale hoeveelheid silicium in het lichaam neemt af naarmate we ouder worden. Dit proces begint al op relatief jonge leeftijd. Bovendien kunnen hormonale veranderingen, zoals de menopauze, de efficiëntie van de siliciumhuishouding beïnvloeden. Omdat de natuurlijke synthese van collageen ook vertraagt met de jaren, wordt de aanvoer van ondersteunende nutriënten zoals silicium steeds belangrijker voor het behoud van de weefselstructuur.

Kenmerken van een verminderde siliciumstatus

Hoewel een officieel tekort zeldzaam is bij een gevarieerd dieet, kunnen bepaalde uiterlijke kenmerken wijzen op een lagere status van dit mineraal:

• Broze nagels die snel splijten.
• Dof haar dat aan veerkracht verliest.
• Een drogere huid met verminderde elasticiteit.
• Gevoelige gewrichten en minder soepel bindweefsel.

Samenvatting

Silicium is veel meer dan een simpel mineraal uit de natuur; het is een fundamentele bouwsteen voor de menselijke gezondheid. Door zijn rol in de collageensynthese en botmineralisatie is het een onmisbaar element voor wie streeft naar het behoud van een vitale structuur van het lichaam, van de diepste botmatrix tot de buitenste lagen van de huid.

Veelgestelde vragen (FAQ)

Is silicium veilig om langdurig te gebruiken? Ja, silicium wordt als veilig beschouwd wanneer het wordt ingenomen in de aanbevolen doses. Het lichaam is zeer efficiënt in het uitscheiden van een overschot via de nieren.

Wat is het verschil tussen silica en silicium? Silicium is het pure element, terwijl silica (siliciumdioxide) de verbinding is van silicium met zuurstof. In de context van supplementen worden de termen vaak door elkaar gebruikt, maar het gaat altijd om de biologisch beschikbare vorm van het element silicium.

Kan ik genoeg silicium uit mijn voeding halen? Hoewel silicium in veel voedingsmiddelen voorkomt, is de opname uit planten vaak beperkt. Een dieet rijk aan volle granen en vezelrijke groenten draagt bij aan uw inname, maar bij een verhoogde behoefte kan een gericht supplement uitkomst bieden.